
{"id":213,"date":"2020-10-20T14:37:55","date_gmt":"2020-10-20T12:37:55","guid":{"rendered":"http:\/\/gminadynow.pl\/?page_id=213"},"modified":"2026-02-24T11:39:30","modified_gmt":"2026-02-24T10:39:30","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/historia\/","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"font-size:30px\"><strong>Historia Gminy Dyn\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Z bada\u0144 archeologicznych&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Tereny obj\u0119te granicami Gminy Dyn\u00f3w zamieszkane by\u0142y przez cz\u0142owieka od bardzo dawnych czas\u00f3w. \u015awiadczy o tym krzemienny trzoneczkowaty grocik strza\u0142y do \u0142uku odkopany w Bach\u00f3rzu. Wed\u0142ug archeolog\u00f3w pochodzi on z X &#8211; IX tysi\u0105clecia p.n.e. i \u015bwiadcz\u0105 o przebywaniu w tym regionie \u0142owc\u00f3w zwi\u0105zanych z tzw. kultur\u0105 mazowsza\u0144sk\u0105. Znacznie wi\u0119cej znalezisk archeologicznych datowanych jest na okres m\u0142odszej epoki kamienia &#8211; neolitu &#8211; lata 4500 -1800 p.n.e. W Bach\u00f3rzu znaleziono wyroby ze szkliwa wulkanicznego, w Harcie Dolnej kamienne toporki. Wyra\u017any rozw\u00f3j osadnictwa przypada na XII &#8211; V wiek p.n.e. Najbardziej urodzajne ziemie w dorzeczu dolnego i \u015brodkowego Sanu zasiedlane by\u0142y przez osadnik\u00f3w z tzw. grupy tarnobrzeskiej, jednego z od\u0142am\u00f3w wielkiej kultury \u0142u\u017cyckiej. \u015alady \u015bwiadcz\u0105ce o istnieniu w tym rejonie osad odkopano w Harcie Dolnej, Bachorzu &#8211; Chodor\u00f3wce i Paw\u0142okomie &#8211; Radan\u00f3wkach. Najwi\u0119ksze cmentarzysko z tego okresu odkopano w Bach\u00f3rzu. Liczy\u0142o ono ponad 1000 grob\u00f3w zawieraj\u0105cych w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci popielnice z przepalonymi ko\u015b\u0107mi nakryte mis\u0105. Natrafiono tu r\u00f3wnie\u017c na naczynia gliniane takie jak: garnki, misy, kubki oraz nieliczne ozdoby i cz\u0119\u015bci stroj\u00f3w wykonanych z br\u0105zu. Antropologowie na podstawie przeprowadzonych bada\u0144 ustalili, \u017ce \u015brednia \u017cycia w tym okresie wynosi\u0142a nie ca\u0142e 23 lata. Na tak nisk\u0105 \u015bredni\u0105 \u017cycia zasadniczy wp\u0142yw mia\u0142a bardzo du\u017ca umieralno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d dzieci. W okresie od IV wieku p.n.e. do I wieku n.e. na terenie obecnej gminy Dyn\u00f3w pojawili si\u0119 przedstawiciele Celt\u00f3w, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie z miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105 uprawiali urodzajne ziemie w dorzeczu Sanu. W Bach\u00f3rzu odkopano szcz\u0105tki naczy\u0144 grafitowych, fragmenty toczonego na kole naczynia ozdobionego wyg\u0142adzonymi liniami oraz naczynia z ornamentowymi odciskami p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cycowatego stempelka. W okresie wp\u0142yw\u00f3w rzymskich przypadaj\u0105cych na pocz\u0105tek nowej ery (I &#8211; IV wiek n.e.) ziemie te znalaz\u0142y si\u0119 pod wp\u0142ywem tzw. kultury przeworskiej. Pochodz\u0105 z tych czas\u00f3w, odkopane w Bach\u00f3rzu, trzy p\u00f3\u0142ziemianki w kszta\u0142cie prostok\u0105ta z reliktami konstrukcji s\u0142upowej. Mieszka\u0144cy opisywanych teren\u00f3w mieli r\u00f3wnie\u017c kontakty z Cesarstwem Rzymskim. \u015awiadcz\u0105 o tym liczne przedmioty wykopane. Mi\u0119dzy innymi odnaleziono: toczon\u0105 na kole ceramik\u0119, tzw. ceramik\u0119 siw\u0105 oraz monety rzymskie. W okresie w\u0119dr\u00f3wki lud\u00f3w w wyniku agresji ze strony koczowniczych Hun\u00f3w nast\u0105pi\u0142 zanik kultury przeworskiej. Ponowny rozw\u00f3j osadnictwa nast\u0105pi\u0142 na prze\u0142omie VI i&nbsp;VII wieku n.e. Potwierdza to odkopana w Bachorzu osada na terenie, kt\u00f3rej zbadanych zosta\u0142o dziewi\u0119\u0107 chat p\u00f3\u0142ziemiankowych. Maj\u0105 one kszta\u0142t zbli\u017cony do kwadratu o bokach 4 na 4 metry. Przewa\u017cnie od strony p\u00f3\u0142nocnej ustawiony by\u0142 kamienny piec. Wewn\u0105trz domostw znaleziono szcz\u0105tki ceramiki oraz ca\u0142e naczynia. Natrafiono r\u00f3wnie\u017c na cz\u0119\u015b\u0107 kamienia \u017carnowego oraz p\u00f3\u0142wytw\u00f3r bursztynowego paciorka. Dalszy, intensywny rozw\u00f3j osadnictwa nast\u0105pi\u0142 w okresie VII-IX wiek n.e. W Bachorzu odkopano osiemdziesi\u0105t jam osadowych zawieraj\u0105cych miedzy innymi \u017celazne no\u017ce, okucia \u0142opat, p\u00f3\u0142koski, a tak\u017ce obtaczane na kole garncarskim naczynia gliniane zdobione grzebykowatyrni liniami. Trudno jest jednoznacznie okre\u015bli\u0107 przynale\u017cno\u015b\u0107 plemienn\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w tych ziem.<\/p>\n\n\n\n<p>Micha\u0142 Parczewski w ksi\u0105\u017cce &#8222;Dyn\u00f3w &#8211; studia z dziej\u00f3w miasta&#8221; pisze: &#8222;&#8230;najlepiej uzasadnione wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 pogl\u0105dy lokalizuj\u0105ce tu siedziby L\u0119dzian. Najprawdopodobniej w\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci nie istnia\u0142o jeszcze w\u00f3wczas poczucie wschodnio &#8211; czy te\u017c zachodnios\u0142o-wia\u0144skiej to\u017csamo\u015bci etnicznej.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia Gminy Dyn\u00f3w Z bada\u0144 archeologicznych&#8230; Tereny obj\u0119te granicami Gminy Dyn\u00f3w zamieszkane by\u0142y przez cz\u0142owieka od bardzo dawnych czas\u00f3w. \u015awiadczy o tym krzemienny trzoneczkowaty grocik strza\u0142y do \u0142uku odkopany w Bach\u00f3rzu. Wed\u0142ug archeolog\u00f3w pochodzi on z X &#8211; IX tysi\u0105clecia p.n.e. i \u015bwiadcz\u0105 o przebywaniu w tym regionie \u0142owc\u00f3w zwi\u0105zanych z tzw. kultur\u0105 mazowsza\u0144sk\u0105. Znacznie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-213","page","type-page","status-publish","hentry"],"featured_image_urls_v2":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":""},"post_excerpt_stackable_v2":"<p>Historia Gminy Dyn\u00f3w Z bada\u0144 archeologicznych&#8230; Tereny obj\u0119te granicami Gminy Dyn\u00f3w zamieszkane by\u0142y przez cz\u0142owieka od bardzo dawnych czas\u00f3w. \u015awiadczy o tym krzemienny trzoneczkowaty grocik strza\u0142y do \u0142uku odkopany w Bach\u00f3rzu. Wed\u0142ug archeolog\u00f3w pochodzi on z X &#8211; IX tysi\u0105clecia p.n.e. i \u015bwiadcz\u0105 o przebywaniu w tym regionie \u0142owc\u00f3w zwi\u0105zanych z tzw. kultur\u0105 mazowsza\u0144sk\u0105. Znacznie wi\u0119cej znalezisk archeologicznych datowanych jest na okres m\u0142odszej epoki kamienia &#8211; neolitu &#8211; lata 4500 -1800 p.n.e. W Bach\u00f3rzu znaleziono wyroby ze szkliwa wulkanicznego, w Harcie Dolnej kamienne toporki. Wyra\u017any rozw\u00f3j osadnictwa przypada na XII &#8211; V wiek p.n.e. Najbardziej urodzajne ziemie w dorzeczu dolnego&hellip;<\/p>\n","category_list_v2":"","author_info_v2":{"name":"Zofia Kalawska","url":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/author\/zofiakalawska\/"},"comments_num_v2":"0 comments","rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"Zofia Kalawska","author_link":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/author\/zofiakalawska\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":null,"rttpg_excerpt":"Historia Gminy Dyn\u00f3w Z bada\u0144 archeologicznych&#8230; Tereny obj\u0119te granicami Gminy Dyn\u00f3w zamieszkane by\u0142y przez cz\u0142owieka od bardzo dawnych czas\u00f3w. \u015awiadczy o tym krzemienny trzoneczkowaty grocik strza\u0142y do \u0142uku odkopany w Bach\u00f3rzu. Wed\u0142ug archeolog\u00f3w pochodzi on z X &#8211; IX tysi\u0105clecia p.n.e. i \u015bwiadcz\u0105 o przebywaniu w tym regionie \u0142owc\u00f3w zwi\u0105zanych z tzw. kultur\u0105 mazowsza\u0144sk\u0105. Znacznie&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=213"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":683,"href":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/213\/revisions\/683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gminadynow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}